Maharashtra School Exam Fee Waiver 2026: महाराष्ट्रातील दुष्काळग्रस्त भागातील विद्यार्थी आणि पालकांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. खरीप हंगाम 2026 मध्ये Trigger-1 (प्रथम कळ) लागू झालेल्या 265 तालुक्यांमध्ये शालेय व महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा शुल्कात माफी देण्याचा निर्णय महाराष्ट्र शासनाने घेतला आहे. हा निर्णय 25 सप्टेंबर 2026 रोजी जारी करण्यात आलेल्या शासन निर्णयात नमूद करण्यात आला आहे.
विद्यार्थ्यांना नेमका काय फायदा मिळणार?
दुष्काळग्रस्त घोषित केलेल्या 265 तालुक्यांतील शालेय आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा शुल्कात माफी देण्याची तरतूद शासनाने केली आहे.
यामुळे संबंधित दुष्काळग्रस्त भागातील विद्यार्थ्यांना परीक्षा शुल्काचा आर्थिक भार कमी होण्यास मदत होणार आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे
| निर्णय | परीक्षा शुल्कात माफी |
| लाभार्थी | शालेय व महाविद्यालयीन विद्यार्थी |
| लागू क्षेत्र | Trigger-1 लागू असलेले 265 तालुके |
| हंगाम | खरीप 2026 |
| शासन निर्णय तारीख | 25 सप्टेंबर 2026 |
| विभाग | मदत व पुनर्वसन विभाग |
| GR क्रमांक | समिती-2026/प्र.क्र.82/मदत-2 |
कोणत्या विद्यार्थ्यांना लाभ?
शासन निर्णयात दुष्काळग्रस्त Trigger-1 लागू असलेल्या 265 तालुक्यांतील शालेय/महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा शुल्कात माफी देण्याचा उल्लेख आहे.
मात्र, या उपलब्ध शासन निर्णयात नेमके किती रुपये परीक्षा शुल्क माफ होईल, कोणत्या परीक्षांना लागू होईल किंवा अर्जाची स्वतंत्र प्रक्रिया काय असेल, याचा तपशील दिलेला नाही. त्यामुळे या बाबतीत निश्चित रक्कम किंवा प्रक्रिया सांगणे योग्य ठरणार नाही.
तुमचा तालुका दुष्काळग्रस्त यादीत आहे का?
या निर्णयानुसार खरीप 2026 मध्ये Trigger-1 लागू झालेल्या एकूण 265 तालुक्यांची जिल्हानिहाय यादी शासन निर्णयाच्या परिशिष्ट-1 मध्ये देण्यात आली आहे.
उदाहरणार्थ, पुणे जिल्ह्यातील भोर, वेल्हा, खेड, शिरूर, बारामती, इंदापूर, दौंड आणि पुरंदर या 8 तालुक्यांचा समावेश आहे.
संपूर्ण 265 तालुक्यांची यादी पाहण्यासाठी 👉 दुष्काळग्रस्त तालुक्यांची जिल्हानिहाय यादी
परीक्षा शुल्क माफीसाठी विद्यार्थ्यांनी काय करावे?
सध्या उपलब्ध शासन निर्णयात परीक्षा शुल्क माफीसाठी स्वतंत्र अर्ज प्रक्रिया किंवा आवश्यक कागदपत्रांची यादी दिलेली नाही.
त्यामुळे विद्यार्थी व पालकांनी आपल्या शाळा, महाविद्यालय किंवा संबंधित शिक्षण विभागाकडून पुढील प्रक्रिया आणि अंमलबजावणीबाबत माहिती घ्यावी.
दुष्काळग्रस्त भागासाठी इतरही सवलती
परीक्षा शुल्क माफीसोबतच शासनाने दुष्काळग्रस्त भागासाठी इतर उपाययोजनाही जाहीर केल्या आहेत. यामध्ये जमीन महसुलात सूट, पीक कर्जाचे पुनर्गठन, शेतीशी संबंधित कर्जवसुलीस स्थगिती, कृषी पंपाच्या वीजबिलात सूट, रोजगार हमीची कामे, टँकरद्वारे पाणीपुरवठा, अन्नधान्याची व्यवस्था, जनावरांसाठी चारा आणि जलसंधारणाची कामे यांचा समावेश आहे.
महत्त्वाची सूचना
ही सर्वसाधारण शाळेची फी माफी आहे असे शासन निर्णयात नमूद नाही. उपलब्ध GR मध्ये स्पष्टपणे “शालेय/महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा शुल्कात माफी” असा उल्लेख आहे. त्यामुळे “शाळेची पूर्ण फी माफ” असा दावा करण्यापूर्वी पुढील अधिकृत आदेश किंवा अंमलबजावणी सूचना तपासणे आवश्यक आहे.