Maharashtra Sports Quota 5% Reservation: महाराष्ट्रातील गुणवंत खेळाडूंसाठी सरकारी नोकरी मिळवण्याची एक महत्त्वाची संधी उपलब्ध आहे. राज्य, राष्ट्रीय किंवा आंतरराष्ट्रीय स्तरावर उल्लेखनीय क्रीडा कामगिरी करणाऱ्या पात्र खेळाडूंना शासन सेवेत 5 टक्के क्रीडा आरक्षणाचा लाभ मिळू शकतो. महाराष्ट्र क्रीडा विभागाच्या अधिकृत माहितीनुसार हे आरक्षण शासनाच्या विविध विभागांसह काही शासकीय नियंत्रणाखालील संस्था, स्थानिक प्राधिकरणे आणि इतर संबंधित क्षेत्रांमध्ये लागू आहे.
Maharashtra Sports Quota 5% Reservation
5% Sports Quota म्हणजे काय?
महाराष्ट्र शासनाने गुणवंत खेळाडूंना सरकारी सेवेत संधी मिळावी यासाठी 5% आरक्षणाची तरतूद केली आहे.
महाराष्ट्र क्रीडा विभागाच्या अधिकृत वेबसाइटनुसार राज्य, राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील क्रीडा स्पर्धांमध्ये प्रावीण्य मिळवलेल्या खेळाडूंना या आरक्षणाचा लाभ मिळू शकतो. या योजनेअंतर्गत आतापर्यंत 4,949 खेळाडूंना सरकारी नोकरीचा लाभ मिळाल्याचे विभागाने नमूद केले आहे. यात गट अ, गट ब, गट क आणि गट ड अशा विविध श्रेणीतील नोकऱ्यांचा समावेश असल्याचेही अधिकृत माहितीत नमूद आहे.
5% क्रीडा कोटा कोणाला मिळू शकतो?
क्रीडा कोटा हा सर्व खेळाडूंना फक्त खेळ खेळल्यामुळे मिळत नाही. गुणवंत खेळाडू म्हणून पात्रता आणि संबंधित शासन नियमांमधील अटी पूर्ण करणे आवश्यक असते.
साधारणपणे खालील बाबी महत्त्वाच्या असतात:
- उमेदवार महाराष्ट्रातील पात्र खेळाडू असणे
- मान्यताप्राप्त क्रीडा प्रकारात कामगिरी असणे
- राज्य, राष्ट्रीय किंवा आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील पात्र स्पर्धेत कामगिरी
- शासनाच्या नियमांनुसार ग्राह्य असलेले क्रीडा प्रमाणपत्र
- प्रमाणपत्राची आवश्यक पडताळणी
- संबंधित सरकारी भरतीची शैक्षणिक पात्रता पूर्ण करणे
- वयोमर्यादा व इतर भरतीच्या अटी पूर्ण करणे
फक्त जिल्हास्तरीय किंवा स्थानिक स्पर्धेचे कोणतेही प्रमाणपत्र असल्यामुळे 5% सरकारी नोकरी आरक्षण मिळतेच असे नाही. कोणती कामगिरी आणि कोणते प्रमाणपत्र ग्राह्य आहे, हे संबंधित नियम व भरतीच्या जाहिरातीनुसार तपासावे.
कोणते खेळ Sports Quota साठी महत्त्वाचे आहेत?
प्रमुख ऑलिम्पिक / आशियाई / राष्ट्रीय खेळ
- कुस्ती (Wrestling)
- अॅथलेटिक्स (Athletics)
- बॉक्सिंग (Boxing)
- वुशू (Wushu)
- तायक्वांदो (Taekwondo)
- ज्युडो (Judo)
- धनुर्विद्या (Archery)
- नेमबाजी (Shooting)
- जलतरण / पोहणे (Swimming)
- बॅडमिंटन (Badminton)
- टेबल टेनिस (Table Tennis)
- टेनिस / लॉन टेनिस (Lawn Tennis)
- भारोत्तोलन (Weightlifting)
- जिम्नॅस्टिक्स (Gymnastics)
- सायकलिंग (Cycling)
- तलवारबाजी (Fencing)
- ट्रायथलॉन (Triathlon)
- फुटबॉल (Football)
- हॉकी (Hockey)
- बास्केटबॉल (Basketball)
- व्हॉलीबॉल (Volleyball)
- हँडबॉल (Handball)
भारतीय व पारंपरिक खेळ
- कबड्डी (Kabaddi)
- खो-खो (Kho-Kho)
- मल्लखांब (Mallakhamb)
- बुद्धिबळ (Chess)
- बॉडीबिल्डिंग (Bodybuilding)
इतर क्रीडा प्रकार
- रग्बी (Rugby)
- बेसबॉल (Baseball)
- रस्सीखेच (Tug of War)
- रोलबॉल (Roll Ball)
- पेंचक सिलाट (Pencak Silat)
- सेपाक टकरॉ (Sepak Takraw)



