महाराष्ट्र शासनाने मराठा समाजातील विद्यार्थ्यांसाठी एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि दिलासादायक शासन निर्णय (GR) जारी केला आहे. या निर्णयानुसार, मराठा समाजातील विद्यार्थ्यांना आता इतर मागासवर्ग (OBC) प्रवर्गाप्रमाणेच सर्व शैक्षणिक सवलती, शिष्यवृत्ती आणि सोयी-सुविधांचा लाभ मिळणार आहे.
हा निर्णय शैक्षणिक वर्ष २०२६-२७ पासूनच लागू करण्यात आला आहे. जर तुम्ही किंवा तुमच्या कुटुंबातील कोणी विद्यार्थी असेल, तर या योजनांचा लाभ कसा घ्यायचा, कोणती कागदपत्रे लागू शकतात आणि याची प्रक्रिया काय असेल, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
कोणत्या प्रमुख योजनांचा लाभ मिळणार?
शासन निर्णयानुसार, ओबीसी प्रवर्गाला लागू असलेल्या खालील योजना आता मराठा समाजातील विद्यार्थ्यांनाही लागू होतील:
- शालांत परिक्षोत्तर शिष्यवृत्ती योजना: १० वी नंतरच्या पुढील शिक्षणासाठी मिळणारी शिष्यवृत्ती.
-
शालेय शिष्यवृत्ती: प्राथमिक, माध्यमिक व उच्च माध्यमिक वर्गातील विद्यार्थ्यांसाठी शिष्यवृत्ती.
-
व्यावसायिक प्रशिक्षण शुल्क प्रतिपूर्ती: शासकीय (PPP अंतर्गत) आणि खाजगी औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांमध्ये (ITI) प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी फी प्रतिपूर्ती.
-
महाविद्यालयांमधील फी प्रतिपूर्ती: अनुदानित व विना-अनुदानित महाविद्यालयांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी विविध १६ बाबींच्या अंतर्गत फी माफी/प्रतिपूर्ती.
-
परराज्यातील शिक्षणासाठी सवलत: महाराष्ट्राचे रहिवासी असलेले पण परराज्यात व्यावसायिक अभ्यासक्रमासाठी प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांनाही लाभ.
-
सारथी संस्थेमार्फत ड्रायव्हिंग ट्रेनिंग: मोटार वाहन चालक व वाहक प्रशिक्षण योजना ‘सारथी’ संस्थेमार्फत राबवली जाईल.
-
CAP नंतरच्या जागांवरही सवलत: केंद्रीभूत प्रवेश प्रक्रिया (CAP) संपल्यानंतर रिक्त राहिलेल्या जागांवर (इन्स्टिट्यूट लेव्हल) प्रवेश घेतलेल्या विद्यार्थ्यांनाही या सवलती लागू राहतील.
आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
योजनांचा लाभ ऑनलाईन पद्धतीने घेण्यासाठी खालील कागदपत्रे आवश्यक राहतील:
-
जातीचा दाखला (Caste Certificate): मराठा समाजाचा असल्याचा अधिकृत दाखला.
-
उत्पन्नाचा दाखला (Income Certificate): सक्षम प्राधिकाऱ्याने (तहसीलदार) दिलेला चालू आर्थिक वर्षाचा उत्पन्नाचा दाखला (कारण ओबीसी धर्तीवरील सवलतींसाठी नॉन-क्रिमिलेअर किंवा उत्पन्नाची मर्यादा लागू असते).
-
नॉन-क्रिमिलेअर प्रमाणपत्र (Non-Creamy Layer Certificate): लागू असल्यास.
-
रहिवासी दाखला (Domicile Certificate): विद्यार्थी महाराष्ट्राचा रहिवासी असणे अनिवार्य आहे.
-
शैक्षणिक कागदपत्रे: १० वी/१२ वी ची गुणपत्रिका (Marksheet) आणि शाळा सोडल्याचा दाखला (LC).
-
प्रवेशाची पावती आणि कॉलेज ओळखपत्र: चालू वर्षात घेतलेल्या प्रवेशाचा पुरावा आणि फी पावती.
-
बँक खाते पासबुक व आधार कार्ड: बँक खाते आधार कार्डशी लिंक असणे अनिवार्य आहे, कारण लाभ थेट खात्यात (DBT) जमा होतो.
-
रेशन कार्ड किंवा इतर ओळखीचा पुरावा.
अर्ज करण्याची प्रक्रिया (Application Process)
शासन निर्णयानुसार, या सर्व सवलतींचा लाभ विद्यार्थ्यांना ऑनलाईन पद्धतीने दिला जाणार आहे. यासाठीची प्रक्रिया खालीलप्रमाणे असेल:
-
स्टेप १: महाडीबीटी पोर्टलला भेट द्या सर्व पात्र लाभार्थ्यांना अर्ज करण्यासाठी महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टलचा वापर करावा लागेल. शासन सध्या या पोर्टलवर मराठा विद्यार्थ्यांसाठी आवश्यक ते तांत्रिक बदल करत आहे.
-
स्टेप २: नोंदणी (Registration)
पोर्टलवर जाऊन विद्यार्थ्यांनी आपले आधार कार्ड वापरून नवीन नोंदणी (New Registration) करावी लागेल.
-
स्टेप ३: प्रोफाईल पूर्ण करणे
लॉगिन केल्यानंतर आपली वैयक्तिक माहिती, पत्ता, जातीचा तपशील, शैक्षणिक माहिती आणि बँकेचा तपशील अचूक भरावा लागेल.
-
स्टेप ४: योग्य योजना निवडणे तुमच्या शिक्षणानुसार (उदा. उच्च शिक्षण, तंत्रशिक्षण, ITI किंवा शालेय शिक्षण) संबंधित विभागाची योजना निवडा.
-
स्टेप ५: कागदपत्रे अपलोड करणे
वर नमूद केलेली सर्व आवश्यक मूळ कागदपत्रे (Original Documents) स्कॅन करून पोर्टलवर अपलोड करावी लागतील.
-
स्टेप ६: अर्ज सबमिट करणे
माहितीची पडताळणी करून अर्ज सबमिट करा आणि त्याची प्रिंट काढून कॉलेजमध्ये जमा करा (आवश्यकतेनुसार).
💡 महत्त्वाची नोंद: भविष्यात इतर मागासवर्गीयांसाठी (OBC) ज्या काही नवीन शैक्षणिक सवलती लागू केल्या जातील, त्या सर्व सवलती मराठा समाजाला कोणत्याही नवीन आदेशाशिवाय आपोआप लागू होतील, असेही शासनाने स्पष्ट केले आहे.
अधिकृत शासन निर्णय पाहण्यासाठी तुम्ही महाराष्ट्र सरकारच्या www.maharashtra.gov.in या संकेतस्थळाला भेट देऊ शकता (संकेतांक क्रमांक: २०२६०६०५१७२७०९४२०७).