School Admission Age Limit Maharashtra 2026: महाराष्ट्रातील पालकांसाठी शाळा प्रवेशासंदर्भात महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण विभागाने 15 ऑक्टोबर 2026 रोजी जारी केलेल्या शासन निर्णयानुसार, पूर्वप्राथमिक वर्ग आणि इयत्ता पहिलीच्या प्रवेशासाठी बालकांचे किमान वय टप्प्याटप्प्याने निश्चित करण्यात आले आहे.
या निर्णयानुसार, शैक्षणिक वर्ष 2027-28 पासून नर्सरीसाठी किमान वय 3 वर्षे, 2028-29 पासून ज्युनिअर केजीसाठी 4 वर्षे आणि 2029-30 पासून सिनिअर केजीसाठी 5 वर्षे असेल. इयत्ता पहिलीसाठी किमान 6 वर्षे वयाचा निकष शैक्षणिक वर्ष 2030-31 पासून लागू करण्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
पालकांनी आपल्या मुलाचा शाळेतील प्रवेश कोणत्या वर्षी होऊ शकतो, याचे नियोजन करण्यासाठी हे नवीन वयाचे निकष समजून घेणे आवश्यक आहे.
School Admission Age Limit Maharashtra 2026
महाराष्ट्र शाळा प्रवेश वयोमर्यादा 2027-28: थोडक्यात माहिती
| माहिती | तपशील |
|---|---|
| संबंधित विभाग | महाराष्ट्र शासन, शालेय शिक्षण विभाग |
| शासन निर्णयाची तारीख | 15 ऑक्टोबर 2026 |
| शासन निर्णय क्रमांक | आरटीई-2024/प्र. क्र. 139 (ई-1446124)/एसडी-1 |
| निर्णयाचा विषय | शाळा प्रवेशासाठी बालकांचे किमान वय निश्चित करणे |
| नर्सरीसाठी किमान वय | 3 वर्षे |
| ज्युनिअर केजीसाठी किमान वय | 4 वर्षे |
| सिनिअर केजीसाठी किमान वय | 5 वर्षे |
| इयत्ता पहिलीसाठी किमान वय | 6 वर्षे |
| वय मोजण्याचा संदर्भ दिनांक | 30 जून |
| अंमलबजावणी | शैक्षणिक वर्ष 2027-28 पासून टप्प्याटप्प्याने |
1. नर्सरी ते पहिलीच्या प्रवेशासाठी नवीन वयाचे निकष
महाराष्ट्र शासनाच्या निर्णयात पूर्वप्राथमिक वर्ग आणि इयत्ता पहिलीच्या प्रवेशासाठी पुढीलप्रमाणे किमान वय निश्चित करण्यात आले आहे.
| अ.क्र. | प्रवेशाचा वर्ग | किमान वय | वय पूर्ण करण्याचा दिनांक | लागू होणारे शैक्षणिक वर्ष |
|---|---|---|---|---|
| 1 | बालवाटिका-1 / नर्सरी | 3 वर्षे (+3) | 30 जून | 2027-28 पासून |
| 2 | बालवाटिका-2 / ज्युनिअर केजी | 4 वर्षे (+4) | 30 जून | 2028-29 पासून |
| 3 | बालवाटिका-3 / सिनिअर केजी | 5 वर्षे (+5) | 30 जून | 2029-30 पासून |
| 4 | इयत्ता पहिली | 6 वर्षे (+6) | 30 जून | 2030-31 पासून |
महत्त्वाचे: वरील वयोमर्यादा संबंधित शैक्षणिक वर्षासाठी शासन निर्णयात नमूद केलेल्या टप्प्याटप्प्याच्या अंमलबजावणीवर आधारित आहे. प्रवेशासाठी बालकाने संबंधित वर्षाच्या 30 जून रोजी आवश्यक किमान वय पूर्ण केलेले असणे अपेक्षित आहे.
2. नर्सरी प्रवेशासाठी किती वय आवश्यक आहे?
- शासन निर्णयानुसार, शैक्षणिक वर्ष 2027-28 पासून बालवाटिका-1 किंवा नर्सरीमध्ये प्रवेश घेण्यासाठी बालकाचे वय 30 जून रोजी किमान 3 वर्षे पूर्ण असणे आवश्यक आहे.
- उदाहरणार्थ, एखाद्या बालकाने 30 जून 2027 रोजी 3 वर्षे पूर्ण केली असतील, तर तो या वयाच्या निकषानुसार शैक्षणिक वर्ष 2027-28 मधील नर्सरी प्रवेशासाठी पात्र वयाचा असेल.
3. ज्युनिअर केजी प्रवेशासाठी वयोमर्यादा
- शैक्षणिक वर्ष 2028-29 पासून बालवाटिका-2 म्हणजेच ज्युनिअर केजीसाठी किमान वय 4 वर्षे निश्चित करण्यात आले आहे.
- बालकाचे वय संबंधित वर्षाच्या 30 जून रोजी 4 वर्षे पूर्ण असणे आवश्यक आहे. हा निकष शासन निर्णयात नमूद केलेल्या टप्प्याटप्प्याच्या अंमलबजावणीनुसार लागू होईल.
4. सिनिअर केजी प्रवेशासाठी वयोमर्यादा
- शैक्षणिक वर्ष 2029-30 पासून बालवाटिका-3 म्हणजेच सिनिअर केजीमध्ये प्रवेश घेण्यासाठी बालकाचे किमान वय 5 वर्षे असणे आवश्यक आहे.
- वयाची गणना 30 जून हा संदर्भ दिनांक मानून केली जाईल.
5. इयत्ता पहिलीच्या प्रवेशासाठी 6 वर्षे वयाचा नियम
- इयत्ता पहिलीच्या प्रवेशासाठी किमान 6 वर्षे वयाचा निकष शैक्षणिक वर्ष 2030-31 पासून लागू करण्याचे शासन निर्णयात नमूद आहे.
- म्हणजेच, संबंधित शैक्षणिक वर्षात इयत्ता पहिलीमध्ये प्रवेश घेणाऱ्या बालकाने 30 जून रोजी 6 वर्षे पूर्ण केलेली असणे आवश्यक असेल.
- शासन निर्णयात राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 मधील सूचनांनुसार पूर्वप्राथमिक वर्गांपासून इयत्ता पहिलीपर्यंत वयाचे निकष टप्प्याटप्प्याने लागू करण्याचा उल्लेख आहे.
6. नवीन नियम कधीपासून लागू होणार?
नवीन वयोमर्यादेची अंमलबजावणी एकाच वर्षी सर्व वर्गांसाठी होणार नसून टप्प्याटप्प्याने केली जाणार आहे.
| शैक्षणिक वर्ष | लागू होणारा वर्ग | किमान वय |
|---|---|---|
| 2027-28 | नर्सरी / बालवाटिका-1 | 3 वर्षे |
| 2028-29 | ज्युनिअर केजी / बालवाटिका-2 | 4 वर्षे |
| 2029-30 | सिनिअर केजी / बालवाटिका-3 | 5 वर्षे |
| 2030-31 | इयत्ता पहिली | 6 वर्षे |
पालकांनी आपल्या मुलाच्या जन्मतारखेनुसार आणि प्रवेशाच्या शैक्षणिक वर्षानुसार संबंधित वयोमर्यादा तपासावी.
7. शैक्षणिक वर्ष 2026-27 मधील विद्यार्थ्यांना नवीन नियम लागू होतील का?
शासन निर्णयातील मुद्दा क्रमांक 4 नुसार, शैक्षणिक वर्ष 2026-27 मध्ये नर्सरी ते इयत्ता पहिलीपर्यंत आधीपासून शिकत असलेल्या विद्यार्थ्यांना हे नवीन वयाचे निकष लागू होणार नाहीत.
त्यामुळे सध्या या वर्गांमध्ये शिकणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या पालकांनी या तरतुदीचा विशेष विचार करावा.
8. वयामध्ये किती दिवसांची सूट मिळणार?
शासन निर्णयानुसार, पूर्वप्राथमिक वर्ग म्हणजे नर्सरी ते इयत्ता पहिलीच्या प्रवेशासाठी शाळाप्रमुख स्तरावर किमान आणि कमाल वयामध्ये 15 दिवसांची सूट दिली जाईल.
ही सूट 15 दिवसांची असल्याने पालकांनी आवश्यक वयाचा मुख्य निकष पूर्ण होतो का, हे प्रथम तपासावे. प्रवेशासाठी सूट कशी लागू केली जाईल, याबाबत संबंधित शाळेच्या अधिकृत सूचनांची खात्री करावी.
9. मागील वर्ग उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांसाठी काय नियम आहे?
शासन निर्णयातील मुद्दा क्रमांक 6 नुसार, कोणत्याही मान्यताप्राप्त शाळेतून मागील वर्ग उत्तीर्ण झालेल्या नियमित विद्यार्थ्यांना पुढील उच्च वर्गात प्रवेश देताना वयानुसार निकष लागू करण्यापासून सूट दिली जाईल.
या तरतुदीचा उद्देश आधीपासून नियमित शिक्षण घेत असलेल्या विद्यार्थ्यांच्या पुढील वर्गातील प्रवेशात वयाच्या निकषामुळे अडथळा निर्माण होऊ न देणे हा आहे.
10. पालकांनी कोणती काळजी घ्यावी?
नवीन वयोमर्यादेनुसार प्रवेशाचे नियोजन करताना पालकांनी पुढील बाबी लक्षात ठेवाव्यात.
- मुलाची जन्मतारीख तपासून ठेवा.
- संबंधित शैक्षणिक वर्षासाठी लागू असलेला वर्ग आणि किमान वय पाहा.
- वय मोजण्यासाठी 30 जून हा संदर्भ दिनांक लक्षात ठेवा.
- सध्या नर्सरी ते पहिलीमध्ये शिकत असलेल्या मुलांसाठी 2026-27 च्या सत्रासंबंधीची सूट लक्षात घ्या.
- प्रवेश घेण्यापूर्वी संबंधित शाळेकडून अधिकृत प्रवेश सूचना तपासा.
- वयातील 15 दिवसांच्या सूटीचा लाभ घ्यायचा असल्यास शाळेकडून लागू प्रक्रिया समजून घ्या.
11. महत्त्वाच्या तारखा आणि अंमलबजावणी
| बाब | तपशील |
|---|---|
| शासन निर्णय जारी | 15 ऑक्टोबर 2026 |
| नर्सरीसाठी नवीन निकष | शैक्षणिक वर्ष 2027-28 |
| ज्युनिअर केजीसाठी नवीन निकष | शैक्षणिक वर्ष 2028-29 |
| सिनिअर केजीसाठी नवीन निकष | शैक्षणिक वर्ष 2029-30 |
| इयत्ता पहिलीसाठी नवीन निकष | शैक्षणिक वर्ष 2030-31 |
| वय मोजण्याचा दिनांक | 30 जून |
📄 अधिकृत शासन निर्णय (GR) पाहण्यासाठी
👉 इथे क्लिक करा 👈
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
1. महाराष्ट्रात नर्सरी प्रवेशासाठी किमान वय किती आहे?
- शासन निर्णयानुसार, शैक्षणिक वर्ष 2027-28 पासून नर्सरी प्रवेशासाठी किमान वय 3 वर्षे असेल. वय 30 जून रोजी पूर्ण झालेले असणे आवश्यक आहे.
2. इयत्ता पहिलीच्या प्रवेशासाठी 6 वर्षे वयाचा नियम कधी लागू होणार?
इयत्ता पहिलीच्या प्रवेशासाठी 6 वर्षे किमान वयाचा निकष शैक्षणिक वर्ष 2030-31 पासून लागू करण्याचे शासन निर्णयात नमूद आहे.
3. ज्युनिअर केजीमध्ये प्रवेशासाठी किती वय आवश्यक आहे?
- शैक्षणिक वर्ष 2028-29 पासून ज्युनिअर केजीसाठी किमान वय 4 वर्षे असेल.
4. सिनिअर केजीसाठी वयोमर्यादा काय आहे?
- शैक्षणिक वर्ष 2029-30 पासून सिनिअर केजीसाठी किमान वय 5 वर्षे असेल.
5. वयाची गणना कोणत्या तारखेला केली जाणार आहे?
- शासन निर्णयातील तक्त्यानुसार, प्रत्येक वर्गासाठी वय मोजण्याचा संदर्भ दिनांक 30 जून आहे.
6. शैक्षणिक वर्ष 2026-27 मधील विद्यार्थ्यांना नवीन नियम लागू होतील का?
- नाही. शासन निर्णयानुसार, 2026-27 मध्ये नर्सरी ते इयत्ता पहिलीपर्यंत आधीपासून शिकत असलेल्या विद्यार्थ्यांना हे नवीन वयाचे निकष लागू होणार नाहीत.
7. वयोमर्यादेमध्ये सूट मिळू शकते का?
- होय. शासन निर्णयानुसार, पूर्वप्राथमिक वर्ग ते इयत्ता पहिलीच्या प्रवेशासाठी शाळाप्रमुख स्तरावर किमान आणि कमाल वयामध्ये 15 दिवसांची सूट दिली जाईल.
8. आधीचा वर्ग उत्तीर्ण झालेल्या विद्यार्थ्यांना वयाचा नवीन निकष लागू होईल का?
- मान्यताप्राप्त शाळेतून मागील वर्ग उत्तीर्ण झालेल्या नियमित विद्यार्थ्यांना पुढील उच्च वर्गात प्रवेश देताना वयानुसार निकष लागू करण्यापासून सूट देण्याची तरतूद शासन निर्णयात आहे.
निष्कर्ष
महाराष्ट्र शासनाच्या 15 ऑक्टोबर 2026 च्या शासन निर्णयानुसार, नर्सरीपासून इयत्ता पहिलीपर्यंतच्या प्रवेशासाठी किमान वयाचे निकष 2027-28 ते 2030-31 या कालावधीत टप्प्याटप्प्याने लागू केले जाणार आहेत. नर्सरीसाठी 3 वर्षे, ज्युनिअर केजीसाठी 4 वर्षे, सिनिअर केजीसाठी 5 वर्षे आणि इयत्ता पहिलीसाठी 6 वर्षे हे प्रमुख निकष आहेत.
पालकांनी मुलाच्या जन्मतारखेनुसार प्रवेशाचे नियोजन करावे आणि प्रवेश घेण्यापूर्वी संबंधित शाळा किंवा शिक्षण विभागाच्या अधिकृत सूचनांची खात्री करावी.
अधिकृत स्रोत: महाराष्ट्र शासन, शालेय शिक्षण विभाग — शासन निर्णय दिनांक 15 ऑक्टोबर 2026, क्रमांक आरटीई-2024/प्र. क्र. 139 (ई-1446124)/एसडी-1.