Maharashtra Free School Bag Scheme 2026: महाराष्ट्रातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या शाळांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी राज्य सरकारने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. इयत्ता 1 ली ते 8 वीच्या विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्याअंतर्गत मोफत शालेय दप्तर (School Bag) उपलब्ध करून देण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने प्रशासकीय मान्यता दिली आहे. शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागाने 19 ऑगस्ट 2026 रोजी यासंदर्भात शासन निर्णय जारी केला आहे. या निर्णयानुसार मोफत दप्तर उपलब्ध करून देण्यासाठी ₹174 कोटी 19 लाख 35 हजार 424 रुपये इतक्या रकमेच्या प्रस्तावास प्रशासकीय मान्यता देण्यात आली आहे.
Maharashtra Free School Bag Scheme 2026
मोफत दप्तर योजना 2026 काय आहे?
राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या शाळांमध्ये इयत्ता 1 ली ते 8 वी पर्यंत शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना शैक्षणिक साहित्य पुरविण्याच्या उपक्रमांतर्गत मोफत School Bag देण्यात येणार आहे.
या निर्णयाचा उद्देश विद्यार्थ्यांना आवश्यक शैक्षणिक साहित्य उपलब्ध करून देणे आणि शाळांमध्ये विद्यार्थ्यांसाठी अनुकूल शैक्षणिक वातावरण निर्माण करण्यास मदत करणे हा आहे.
शासन निर्णयानुसार स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या शाळांमध्ये इयत्ता 1 ते 8 मध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मोफत दप्तर उपलब्ध करून देण्याची बाब शासनाच्या विचाराधीन होती. त्यानंतर या प्रस्तावाला प्रशासकीय मान्यता देण्यात आली.
कोणत्या विद्यार्थ्यांना मिळणार मोफत दप्तर?
या योजनेचा लाभ खालील विद्यार्थ्यांना मिळणार आहे:
- महाराष्ट्रातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या शाळांमधील विद्यार्थी
- इयत्ता 1 ली ते 8 वी मधील विद्यार्थी
किती रुपयांची प्रशासकीय मान्यता?
मोफत School Bag पुरविण्यासाठी शिक्षण संचालक (प्राथमिक), प्राथमिक शिक्षण संचालनालय, पुणे यांनी ₹174,19,35,424 इतक्या रकमेचा प्रस्ताव शासनाकडे सादर केला होता.
या प्रस्तावास शासनाने अटी व शर्तींच्या अधीन राहून प्रशासकीय मान्यता दिली आहे.
₹174 कोटींच्या निधीचा तपशील
₹174 कोटी 19 लाख 35 हजार 424 रुपये
हा खर्च सन 2026-27 या आर्थिक वर्षात उपलब्ध होणाऱ्या तरतुदीतून करण्यात येणार आहे. यासाठी निधी वितरणाचा प्रस्ताव शासनाकडे सादर करण्यात येईल आणि निधी वितरणाचे आदेश स्वतंत्रपणे जारी केले जातील.
मोफत दप्तर खरेदी कशी होणार?
मोफत School Bag खरेदीसाठी ई-निविदा प्रक्रिया राबविण्यात येणार आहे.
शिक्षण संचालक (प्राथमिक), महाराष्ट्र राज्य, पुणे यांनी विद्यार्थ्यांची संख्या विचारात घेऊन दप्तर खरेदीची प्रक्रिया निर्धारित शासकीय नियमांनुसार पूर्ण करायची आहे. शासन निर्णयात ई-निविदेद्वारे खरेदी प्रक्रिया पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
School Bag च्या किमतीमध्ये काय समाविष्ट असेल?
शासन निर्णयानुसार दप्तराच्या किमतीमध्ये खालील बाबींचा समावेश एकत्रितपणे असणे अपेक्षित आहे:
- दप्तराचे Design
- दप्तराचा Supply
- Transportation
- GST
निविदाकाराने वरील बाबींसाठी स्वतंत्र दर दाखविल्यास संबंधित निविदा विचारात घेतली जाणार नाही, असे शासन निर्णयात नमूद आहे.
विद्यार्थ्यांना अर्ज करावा लागणार का?
उपलब्ध शासन निर्णयामध्ये विद्यार्थ्यांनी स्वतंत्रपणे ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन अर्ज करण्याची प्रक्रिया नमूद केलेली नाही. ही योजना स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या शाळांमधील इयत्ता 1 ते 8 वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी असून दप्तर खरेदीची प्रक्रिया शासनाच्या ई-निविदेद्वारे केली जाणार आहे.
त्यामुळे सध्या स्वतंत्र अर्ज लिंक किंवा विद्यार्थ्यांकडून अर्ज मागविण्यात आल्याचे या शासन निर्णयातून दिसून येत नाही.
दप्तर कधी मिळणार?
शासन निर्णयात मोफत दप्तरासाठी प्रशासकीय मान्यता देण्यात आली आहे. त्यानंतर ई-निविदा व खरेदी प्रक्रिया पूर्ण होणार आहे.
दप्तर वितरणाची निश्चित तारीख या शासन निर्णयात नमूद करण्यात आलेली नाही. त्यामुळे वितरणाची तारीख जाहीर झाल्यानंतर संबंधित शिक्षण विभागामार्फत अधिकृत माहिती उपलब्ध होईल.
योजनेचा मुख्य उद्देश
महाराष्ट्र शासनाकडून विद्यार्थ्यांना पाठ्यपुस्तके तसेच विविध शैक्षणिक सुविधा पुरविणाऱ्या योजनांसोबत मोफत School Bag उपलब्ध करून देण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
शासन निर्णयात विद्यार्थ्यांची 100 टक्के पटनोंदणी, उपस्थिती आणि गुणवत्तापूर्ण शिक्षण यासाठी विविध योजना राबविल्या जात असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
| शासन निर्णयाची तारीख | 19 ऑगस्ट 2026 |
| विभाग | शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग |
| लाभार्थी | स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या शाळांतील विद्यार्थी |
| इयत्ता | 1 ली ते 8 वी |
| लाभ | मोफत School Bag |
| मंजूर प्रस्ताव | ₹174,19,35,424 |
| आर्थिक वर्ष | 2026-27 |
| खरेदी प्रक्रिया | ई-निविदा |
| GR संकेतांक | 202608191625434149 |
अधिकृत शासन निर्णय PDF कुठे मिळेल?
हा शासन निर्णय महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. शासन निर्णयात अधिकृत संकेतांक 202608191625434149 देण्यात आला आहे.
टीप: मोफत दप्तर वितरणाची तारीख, शाळानिहाय लाभार्थी संख्या किंवा दप्तर वितरणाची अंतिम प्रक्रिया याबाबत नवीन अधिकृत आदेश प्रसिद्ध झाल्यास त्यानुसार माहिती अपडेट केली जाईल.